CEOxHR debat: Werkt agile leiderschap vandaag als ideale oplossing?
Agile leiderschap… is het vandaag dé oplossing voor leiderschapsuitdagingen in een wereld vol disruptie, hybride werk en strategische koerswissels?
Tijdens het CEOxHR event namen we plaats aan de toog voor een openhartig gesprek tussen Véronique Bockstal (The Onwards Collective) en Lesley Arens (#ZigZag HR). Zij vertelden wanneer agile leiderschap werkt en wanneer het je organisatie zeeziek maakt.
Wendbaarheid met een kompas
Organisaties moeten vandaag snel schakelen. Maar wie denkt dat agile leiderschap gewoon betekent dat je élke maand een nieuwe richting inslaat, komt van een koude kermis thuis.
Agile werken vereist heldere communicatie en richting. Geen permanente trial-and-error. Wendbaarheid is belangrijk, maar niemand wil meegesleurd worden in een eindeloze draaikolk van veranderingen zonder kader. Te veel wendingen? Dan haken je medewerkers af. Dan gaan ze hun eigen ding doen. En dan is er van agile leiderschap weinig meer over.
De kunst is om als leider keuzes te maken: wat laat ik los, en waar hou ik aan vast? Die balans vinden, dáár zit het leiderschap.
Leiderschap is samenwerken en geen wij-tegen-zij
In de zoektocht naar meer wendbaarheid is het risico groot dat we verzanden in “zij” versus “wij”. Management versus medewerkers. Maar agile leiderschap vraagt net het tegenovergestelde, namelijk een gedeelde verantwoordelijkheid.
Dat betekent niet dat je iedereen alles kunt beloven. In een snel veranderende context zijn waterdichte garanties zeldzamer dan een vrije parkeerplek. Maar wat je wél kunt bieden is transparantie, ware intentie en betrokkenheid.
Agile leiderschap is dus een gezamenlijke choreografie. Soms sta je op elkaars tenen, maar zolang ritme en richting duidelijk zijn, blijft iedereen in beweging.
Wendbaarheid ≠ zachtheid
Een opvallende vaststelling: veel leiders zijn terughoudender geworden. Uit schrik om te botsen, om mensen te verliezen, om “te hard” over te komen… Zijn we misschien simpelweg te soft geworden in onze communicatie?
Agile werken betekent niet dat je alles moet openlaten. Integendeel: duidelijkheid is net cruciaal. Medewerkers willen weten wat van hen verwacht wordt, waar ze naartoe werken en vooral wat hun speelruimte is. En dat begint bij een leider die durft benoemen, zonder te bruuskeren. Duidelijk zijn is geen synoniem voor autoritair zijn!
Wendbaarheid vraagt maturiteit
Tijdens het event stelden we een eenvoudige vraag aan de zaal: “Vind je jezelf wendbaar?” Geen verrassing… bijna elke hand ging vlotjes omhoog. Natuurlijk zijn we wendbaar. Uiteraard!
Maar… onderzoek en praktijkervaring vertellen een ander verhaal. Want zodra de omstandigheden écht beginnen te schuiven, blijkt die zelfverklaarde wendbaarheid vaak verrassend vastgeroest te zitten. Veel leiders botsen op hun eigen fixed mindset: ze houden vast aan vertrouwde structuren, vermijden het ongemak van verandering en verwarren controle met stabiliteit.
Wendbaarheid vraagt zelfkennis. Je moet je eigen patronen herkennen en je gedrag kunnen bijsturen. Leiders die zichzelf goed kennen en zich comfortabel voelen met onzekerheid, zijn over het algemeen beter in staat om wendbaar te blijven zonder hun geloofwaardigheid te verliezen.
Het is dus niet zozeer een kwestie van leeftijd en/of ervaring, maar van maturiteit. En die groeit, als je er tenminste ruimte voor maakt.
Zijn vrouwen misschien wendbaarder?
Een interessante kanttekening die op tafel kwam: passen vrouwen zich makkelijker aan dan mannen? Het antwoord is complex, maar er zit waarheid in het idee dat vrouwen zich, historisch gezien, vaker hebben moeten aanpassen aan systemen die niet voor hen ontworpen waren. Daardoor ontwikkelen ze vaak meer inlevingsvermogen en flexibiliteit.
Maar is dat “beter”? Niet noodzakelijk. Wendbaarheid is geen kwestie van geslacht, maar van mindset. Het vermogen om je in de ander te verplaatsen, los te laten wat niet werkt en toch richting te blijven geven. Dát is wat telt.
Conclusie: agile leiderschap werkt… als jij werkt aan jezelf
Dus, werkt agile leiderschap als dé ideale oplossing?
Niet altijd. Wel waar leiders genoeg zelfkennis, maturiteit en moed hebben om knopen door te hakken. En waar ze duidelijk communiceren en ruimte laten voor samenwerking.
Agile leiderschap vraagt flexibiliteit zonder vaagheid en empathie zonder verlies van richting. Mensen zijn geen machines: ze hebben nood aan vertrouwen en duidelijkheid.
En of je nu leider bent van vijf mensen of van vijfduizend: die balans vinden, dat is misschien wel het meest agile wat je kunt doen.
Meer inzichten
8 signalen dat je team problemen niet of te laat uitspreekt, met per signaal wat je eraan kunt doen.
Tijdens het CEOxHR event debatteerden experts over wat participatief leiderschap doet met besluitvorming, vertrouwen en conflict. Wanneer leidt het tot draagvlak, en wanneer tot stilstand?
Tijdens het CEOxHR event bespraken we hoe leiders groeien: een training is het beginpunt, opvolging en coaching doen de rest. Een pleidooi voor leiderschap als proces, niet als certificaat.
Wil je dit bij jullie aanpakken?
Je hoeft je vraag nog niet scherp te hebben. Dat uitzoeken is net waar we mee beginnen.